image

SundaMaya.org

Badan Musyawarah Masyarakat Sunda Propinsi Jawa Barat

11/06/2012

Carita ti Limbangan

Ku : Aan Merdeka Permana

Prabu Munding Wangi Raja Pamungkas Galih Pakuan

KARAJAAN Galih Pakuan anu perenahna di wewengkon Kacamatan Limbangan Kabupatén Garut, sanajan leutik tapi boga umur anu panjang. Geus aya ti abad 5 kénéh, diadegkeun ku Prabu Srimatikan Wrédikandar atawa Prabu Rumpah, turunan Tarumanagara. Ari rajana anu pamungkas, katelahna Prabu Munding Wangi, makamna aya di ponclot Gunung Pabéasan, wewengkon Selaawi, Kabupatén Garut.
 

PABÉASAN téh hiji ngaran gunung di wewengkon tonggoheun Kacamatan Selaawi, Kabupatén Garut. Kaasup gunung anu luhur da lamun urang aya di ponclotna, padataran handap Limbangan kaawaskeun kalawan écés. Di ponclotna aya makam kuna. Henteu kaurus da arang aya jalma anu ngalanto ka lebah dinya ari teu penting-penting teuing mah. Mun ku anu saliwat, moal kabireungeuh makam, sabab ukur gundukan batu, kitu gé geus marisah. Kaayaanana kacida barala ku rungkun, alimusa jeung tangkal cucuk. Tapi da loba urang Selaawi jeung Limbangan anu ngarasa yakin yén éta téh makamna Prabu Munding Wangi.

Ari Prabu Munding Wangi téh, taya lian iwal ti raja pamungkas Karajaan Galih Pakuan (1690-1695 Maséhi). Ngaran aslina mah inyana téh Sriyadipasti.

Sriyadipati atawa Prabu Munding Wangi téh putrana Sunan Rumenggong ti geureuha nu namina Walanis Wangi atawa Wahli Sartiningsi.

Walanis Wangi téh ogé mangrupa raina Prabu Adipatékan Jayakencana, nyaéta raja Karajaan Galih Pakuan saméméh Prabu Munding Wangi. Ku sabab Prabu Adipatékan teu boga turunan lalaki, singgasana karajaan téh ahirna dipasrahkeun ka alona atawa putrana pasangan Sunan Rumenggong jeung Walanis Wangi.

Karajaan Galih Pakuan téh bisa jadi karajaan nu umurna kawilang kolot di tatar Sunda. Ngadegna abad 5 atawa taun opat ratusan, eureun-eureun taun 1695 sabab dina taun éta pangaruh Mataram asup, jeung nagara dirobah jadi kabupatian.

“Karajaan mah terus hirup ngan teu kaambeu ku umum,” ceuk Sunan Rumenggong tina catetan-catetan tradisional. Teu kaambeu ku umum, atawa kurang katalingakeun ku balaréa, sabab sanajan umurna kawilang panjang tapi Galih Pakuan lain karajaan badag jeung salila ngadeg, sasat teu ngalaman kajadian-kajadian badag.

Sanajan umurna jauh leuwih kolot batan Pajajaran tapi basa Pajajaran ngadeg mah, Galih Pakuan téh kaéréh ka Pajajaran. Galih Pakuan boga kawajiban nganteurkeun séba ka Pakuan dina saban aya acara Kuwérabakti. Sanggeus Islam sumebar ka mana-mana, Galih Pakuan tetep hormat ka Pajajaran, ku jalan teu ngeureunkeun séba.

Padahal ti jaman Prabu Handé Liman Sanjaya, (putra Sri Baduga Maharaja), sacara pamaréntahan, Galih Pakuan geus leuwih déngdék ka Cirebon, batan milih biluk ka Pajajaran, sanajan ari ambarahayatna mah kabagi dua. Hartina, aya anu mémang milu déngdék ka Cirebon tapi ogé aya anu tetep satia-satuhu ka Pajajaran. Ti antara maranéhna, kungsi aya patelak urusan ieu, ngan henteu ari jadi patelak badag mah. Ongkoh sanajan milih biluk ka Cirebon, pamaréntahan Galih Pakuan henteu ngamusuhan Pajajaran.

Sunan Rumenggong, datang ti wewengkon Banten, milu nyebarkeun Islam di wewengkon Galih Pakuan. Loba urang Galih Pakuan anu pindah agama, tapi aya anu keukeuh satia-satuhu kana agama karuhun. Tapi ku Sunan Rumenggong teu dikukmaha, teu dipaséaan.

“Da ari enas-enasna mah kabéh ogé tunggal sadulur, jadi tong alatan béda kayakinan jadi pacogrégan,” saur Sunan Rumenggong harita. Tapi kilangh kitu cenah, kungsi ari aya papaséaan tepikeun ka timbul galungan mah. Ngan mimitina tina urusan dadagangan. Sawaktu aya sabubuhan padagang muslim ti Banten ka Galih Pakuan, timbul patelak urusan nangtukeun tata-cara dagang. Ceuk ieu kudu ku cara tradisi karuhun tapi ceuk itu kudu ku tata-cara Islam, atuh sasama padagang béda paham agama téh paraséa, tilu bulan lilana aya riweuh-riweuh di Galih Pakuan sabab padagang urang Banten, ngeprak balad ti Banten. Eureun-reun sotéh ku kasadaran masing-masing pihak wé. Jiga ceuk ucapan Sunan Rumenggong téa, yén dina enas-enasna mah kabéh gé tunggal sadulur sanajan béda paham kayakinan ogé.

Sunan Rumenggong ogé datangna ti Banten ka Galih Pakuan téh, niatna mah jual-beuli, ngan selang-selang ti éta sok nyebarkeun agama. Malah ku sabab ari di kalangan pamaréntahan mah, pangagung téh loba anu geus muslim, atuh Sunan Rumenggong ogé loba hubungan jeung pangagung, tepikeun ka ahirna nikah ka raina Prabu Adipatékan, nyatana Nyi Walanis Wangi. Malah ahirna, nya putra ti ieu pasangan anu ka hareupna ngagantikeun raja, Prabu Munding Wangi, atawa Sriyadipati téa. Hanjakal, karajaan sanggeusdirajaan ku Prabu Munding Wangi, ukur nyésakeun umur salila lima taun (1690-1695). Nu jadi masalah, robahna pajamanan karasa pisan héabna. Mataram ajeg-pengkuh di wilayah Priangan, nancebkeun adeg-adeg pamaréntahan anyar. Tina karajaan, Galih Pakuan robah jadi kabupatian. Kitu gé ngaran Galih Pakuanana mah leungit, nya robah jadi Kabupatian Limbangan. *** Dicutat tina Majalah Ujung Galuh No. 13

Asal Usul Jeung Pra Sajarah Ki Sunda

Ku, Prof.Dr.R.P.Koesoemadinata
Gurubesar Emeritus Geologi
Fakultas Ilmu dan Teknologi Kebumian
Institut Teknologi Bandung
Disundakeun ku Sundamaya

Saripati/Abstraks

Ngahaeub Perang Dunya kadua loba pisan situs artefak (lolobana talawengkar obsidian) nu kapanggih di pasir-pasir sabudeureun cekungan Bandung. Ieu situs jeung artefak-artefak teh geus dibahas ku Koenigswald (1935) jeung Rothpletz (1951).Ieu artefak-artefak teh ngan kapanggih lebah puncak-puncak pasir nu jangkungna leuwih ti 725 m saluhureun beungeut laut, ieu... Saterasna..

Borondong Majalaya

Borondong garing
Ngider kota pilemburan
Mekar lumaku diri
Payu dagang bari mimitran
Borondong garing
Haleuang ka tineung ati
Jerit ciptaning ati
jeung hiliwirna angin leutik
Oleh – oleh Priangan di lingkung gunung
Majalaya, Soreang Banjaran Bandung
Hate jongjong lugina anu di kantun
Narik ati matak genah nu ngabantun

Saterasna..

Amplop

Carpon: Dadi Margana

Satadina pikeun Guru Jajang nyanghareupan pere tutup taun ajaran teh ngarasa reugreug panceg gede hate. Dadakuna inyana bakal boga waktu luang pikeun “ngobyek”, sabatae boga lolongkrang waktu kurang leuwih sabulan keur neangan duit paleuleuwih.
Geus jadi kabiasaan ti mimiti diangkat jadi guru, lamun pareng pakanci atawa pere rada lila inyana ganti pacabakan saheulaanan, ngilu kuli di dulurna anu boga pausahaan mebel di daerah Kelender.

Saterasna..

Al Qur'an Mu'jizat Nu Langgeng Ka Nabi Muhammad SAW

Ku: Hj. Imas Kurniasih, M.Ag-MG

Allah SWT ngutus pirang-pirang nabi biasana dibarengan ku mu’jizat, nya eta kaahengan-kaahengan nu luar biasa nu teu beunang ditiru ku nu lian. Maksudna pikeun nguatan kanabianana, sangkan ummatna ulah deuk mangmang saeutik ge enggoning nuturkeun ajaranana. Sacara harfiah kecap “mu’jizat” nya eta hiji kaahengan nu dipaparin ku Allah SWT ka salasaurang nabi, anu bisa ngapeskeun musuh, sarta hamo aya nu bisa nurutan, nyaruaan atawa ngalawanan.

Saterasna..

Kongres Pamuda Sunda, "Eunteung Beureum" Nu Jadi Marga

Ku : Maman Gantra

Kénging Édi S. Ékajati
Teungteuingeun eunteung beureum,
Keretas daluang Cina
Teungteuingeun deungeun-deungeun,
Neken téh kabina-bina

Paneungteuinganan deungeun dina dasawarsa 1950-an anu jadi kasangtukang diayakeunana Kongrés Pamuda Sunda téh. Mimitina muncul isu pulitik "non" jeung "co". Urang Sunda dituduh "co", gawé bareng jeung Walanda dina mangsa revolusi kamerdekaan taun 1945-1949. Hartina dituding hianat kana perjoangan.

Saterasna..

Sultan Ageng Tirtayasa

Sultan Ageng Tirtayasa teh pituin urang Banten. Jadi sultan dina abad 17, waktu Banten keur aya dina puncak kajayaan. Maju dina sagala widang, boh agama, ekonomi, pertahanan, pendidikan. Palabuan Banten kaasup gede. Kapal-kapal dagang ti mancanagara larsup ka dinya mawa rupa-rupa barang, pangpangna pedes, atawa rempah-rempah tea.
Kaayaan Banten sarupa kitu lain pikaresepeun pikeun Kumpeni atawa Walanda mah. Maranehna hayang nyekel perdagangan monopoli di karajaan Banten. Maranehna nyieun benteng di Batawi, sarta museurkeun kagiatan ngamonopoli perdagangan rempah-rempah.

Saterasna..

Kota Garut

Garut nu kiwari jadi salah sahiji kabupatén di Provinsi Jawa Barat, boga sajarah anu panjang. Awalna ieu wewengkon teh kabawa ka Kabupatén Limbangan, tuluy jadi Limbangan – Garut, sarta ahirna jadi Kabupatén Garut.
Daérah Kabupatén Garut nu ayeuna téh gabungan ti sawatara wewengkon anu tadina kabawa ka kabupatén séjén. Sawaréh di antarana tilas Kabupatén Balubur Limbangan anu ngawengku Limbangan, Wanakerta (Cibatu), Wanaraja, Suci (Garut), jeung Panémbong (Bayongbong).... Saterasna..

Seni & Kaulinan

Sajak - Sajak Kang Fauzi

SAJAK CINTA

I

Nyawang pangalaman ka tukang
Waktu ngarasakeun ni’matna cinta
Tina hate tukeur ucap anu suci
Palupuh nu bisu milu nyakseni Tapi teu lila !
Cinta laas ku katiga
Ngijih muyarkeun pasini ati
Padahal raga kungsi ngahiji
Padahal cinta geus matri na ati

Saterasna..
05/04/2013

Balagonjakan

Ngeunah Mana???

Hiji waktu si Eman jeung si Emen ulin ka tempat rucah deukeut setasion. Basa si Emen ngaliwat ka hiji imah, manehna nempo "barang" nu RADA herang (RADA herang soteh saeutik herangna, teu herang pisan. . . . uyuhan). Langsung si Emen teh asup bari ngagusur si Eman.
"Lah Man, tah geuning aya nu rada herang. lumayan lah. urang cobaan we nu ieu. maneh dagoan didieu. ke mun urang geus rengse, kop tah ku maneh pake" ceuk si Emen bari sarangah serengeh rehe.

Saterasna..
05/04/2013

Lalayang