image

SundaMaya.org

Badan Musyawarah Masyarakat Sunda Propinsi Jawa Barat

11/06/2012

Carita ti Limbangan

Ku : Aan Merdeka Permana

Prabu Munding Wangi Raja Pamungkas Galih Pakuan

KARAJAAN Galih Pakuan anu perenahna di wewengkon Kacamatan Limbangan Kabupatén Garut, sanajan leutik tapi boga umur anu panjang. Geus aya ti abad 5 kénéh, diadegkeun ku Prabu Srimatikan Wrédikandar atawa Prabu Rumpah, turunan Tarumanagara. Ari rajana anu pamungkas, katelahna Prabu Munding Wangi, makamna aya di ponclot Gunung Pabéasan, wewengkon Selaawi, Kabupatén Garut.
 

PABÉASAN téh hiji ngaran gunung di wewengkon tonggoheun Kacamatan Selaawi, Kabupatén Garut. Kaasup gunung anu luhur da lamun urang aya di ponclotna, padataran handap Limbangan kaawaskeun kalawan écés. Di ponclotna aya makam kuna. Henteu kaurus da arang aya jalma anu ngalanto ka lebah dinya ari teu penting-penting teuing mah. Mun ku anu saliwat, moal kabireungeuh makam, sabab ukur gundukan batu, kitu gé geus marisah. Kaayaanana kacida barala ku rungkun, alimusa jeung tangkal cucuk. Tapi da loba urang Selaawi jeung Limbangan anu ngarasa yakin yén éta téh makamna Prabu Munding Wangi.

Ari Prabu Munding Wangi téh, taya lian iwal ti raja pamungkas Karajaan Galih Pakuan (1690-1695 Maséhi). Ngaran aslina mah inyana téh Sriyadipasti.

Sriyadipati atawa Prabu Munding Wangi téh putrana Sunan Rumenggong ti geureuha nu namina Walanis Wangi atawa Wahli Sartiningsi.

Walanis Wangi téh ogé mangrupa raina Prabu Adipatékan Jayakencana, nyaéta raja Karajaan Galih Pakuan saméméh Prabu Munding Wangi. Ku sabab Prabu Adipatékan teu boga turunan lalaki, singgasana karajaan téh ahirna dipasrahkeun ka alona atawa putrana pasangan Sunan Rumenggong jeung Walanis Wangi.

Karajaan Galih Pakuan téh bisa jadi karajaan nu umurna kawilang kolot di tatar Sunda. Ngadegna abad 5 atawa taun opat ratusan, eureun-eureun taun 1695 sabab dina taun éta pangaruh Mataram asup, jeung nagara dirobah jadi kabupatian.

“Karajaan mah terus hirup ngan teu kaambeu ku umum,” ceuk Sunan Rumenggong tina catetan-catetan tradisional. Teu kaambeu ku umum, atawa kurang katalingakeun ku balaréa, sabab sanajan umurna kawilang panjang tapi Galih Pakuan lain karajaan badag jeung salila ngadeg, sasat teu ngalaman kajadian-kajadian badag.

Sanajan umurna jauh leuwih kolot batan Pajajaran tapi basa Pajajaran ngadeg mah, Galih Pakuan téh kaéréh ka Pajajaran. Galih Pakuan boga kawajiban nganteurkeun séba ka Pakuan dina saban aya acara Kuwérabakti. Sanggeus Islam sumebar ka mana-mana, Galih Pakuan tetep hormat ka Pajajaran, ku jalan teu ngeureunkeun séba.

Padahal ti jaman Prabu Handé Liman Sanjaya, (putra Sri Baduga Maharaja), sacara pamaréntahan, Galih Pakuan geus leuwih déngdék ka Cirebon, batan milih biluk ka Pajajaran, sanajan ari ambarahayatna mah kabagi dua. Hartina, aya anu mémang milu déngdék ka Cirebon tapi ogé aya anu tetep satia-satuhu ka Pajajaran. Ti antara maranéhna, kungsi aya patelak urusan ieu, ngan henteu ari jadi patelak badag mah. Ongkoh sanajan milih biluk ka Cirebon, pamaréntahan Galih Pakuan henteu ngamusuhan Pajajaran.

Sunan Rumenggong, datang ti wewengkon Banten, milu nyebarkeun Islam di wewengkon Galih Pakuan. Loba urang Galih Pakuan anu pindah agama, tapi aya anu keukeuh satia-satuhu kana agama karuhun. Tapi ku Sunan Rumenggong teu dikukmaha, teu dipaséaan.

“Da ari enas-enasna mah kabéh ogé tunggal sadulur, jadi tong alatan béda kayakinan jadi pacogrégan,” saur Sunan Rumenggong harita. Tapi kilangh kitu cenah, kungsi ari aya papaséaan tepikeun ka timbul galungan mah. Ngan mimitina tina urusan dadagangan. Sawaktu aya sabubuhan padagang muslim ti Banten ka Galih Pakuan, timbul patelak urusan nangtukeun tata-cara dagang. Ceuk ieu kudu ku cara tradisi karuhun tapi ceuk itu kudu ku tata-cara Islam, atuh sasama padagang béda paham agama téh paraséa, tilu bulan lilana aya riweuh-riweuh di Galih Pakuan sabab padagang urang Banten, ngeprak balad ti Banten. Eureun-reun sotéh ku kasadaran masing-masing pihak wé. Jiga ceuk ucapan Sunan Rumenggong téa, yén dina enas-enasna mah kabéh gé tunggal sadulur sanajan béda paham kayakinan ogé.

Sunan Rumenggong ogé datangna ti Banten ka Galih Pakuan téh, niatna mah jual-beuli, ngan selang-selang ti éta sok nyebarkeun agama. Malah ku sabab ari di kalangan pamaréntahan mah, pangagung téh loba anu geus muslim, atuh Sunan Rumenggong ogé loba hubungan jeung pangagung, tepikeun ka ahirna nikah ka raina Prabu Adipatékan, nyatana Nyi Walanis Wangi. Malah ahirna, nya putra ti ieu pasangan anu ka hareupna ngagantikeun raja, Prabu Munding Wangi, atawa Sriyadipati téa. Hanjakal, karajaan sanggeusdirajaan ku Prabu Munding Wangi, ukur nyésakeun umur salila lima taun (1690-1695). Nu jadi masalah, robahna pajamanan karasa pisan héabna. Mataram ajeg-pengkuh di wilayah Priangan, nancebkeun adeg-adeg pamaréntahan anyar. Tina karajaan, Galih Pakuan robah jadi kabupatian. Kitu gé ngaran Galih Pakuanana mah leungit, nya robah jadi Kabupatian Limbangan. *** Dicutat tina Majalah Ujung Galuh No. 13

Karajaan Galuh (1)

Ku Asep Idjudin

Panganteur
Nyuguhkeun sajarah Sunda nu dipitembeyan ngawanohkeun Salakanagara (130 M -363 M) engkena dipungkas ku runtagna Pajajaran (1579 M), keur kuring mangrupa kawajiban. Maksud ge hayang ngembarkeun ka balarea seler /etnis Sunda boh entragan heubeul boh entragan anyar, sangkan wanoh kana sajarah Sunda, ulah pareumeun obor, najan kawas tapak meri dina cai.

Saterasna..

Dodol Ganas Subang

Ti kota Bandung, kasohor ku peuyeumna, ti Sumedang oleh-olehna tahu, kitu oge ti kota Garur kasohor dodolna the.Sabenerna kaolahan dodol the , lain ti kota Garut bae, tapi ti Kabupaten Subang oge kasohor ku dodol ganasna, Rasana ngeunah bari karasa ganasna, kusabab dijieunna oge tina ganas.

Saterasna..

Werejit

Carita Pawayagahan

Ku: Fauzi Salaka

Peuting harita mah asa ku keueung. Padahal ngeusian imah ieu teh leuwih kana 20 tauna, taya pirasat atawa naon bae anu matak pikahariwangeun boh ka kulawarga atawa ka sorangan pribadi .Tapi……… peuting ieu……..bet……. Keaaaakkkkk !!! koreak disada mani dina suhunan pisan.

Saterasna..

Manusa Salaku Mahluk Sosial (Ulil Amri)

Ku: Hj.Imas Kurniasih, M.Ag-MG

Waktu manusa diciptakeun ku Allah, inyana lain ngan dibere tugas amr takwin tapi oge amr taklif. Jadi eksistensina di dunya lain ngan wungkul minangka hamba Allah tapi oge khalifatullah. Anu nulis nyoba medarna kalawan misah. Sawaktu manusa mibanda predikat khalifatullah fil ardl bakal katangen sabage mahluk sosial. Lantaran papancenna sabage khlifatullah jelas aya implikasi jeung pakuat-pakaitna jeung aspek-aspek sosial.

Saterasna..

Kongres Pamuda Sunda, "Eunteung Beureum" Nu Jadi Marga

Ku : Maman Gantra

Kénging Édi S. Ékajati
Teungteuingeun eunteung beureum,
Keretas daluang Cina
Teungteuingeun deungeun-deungeun,
Neken téh kabina-bina

Paneungteuinganan deungeun dina dasawarsa 1950-an anu jadi kasangtukang diayakeunana Kongrés Pamuda Sunda téh. Mimitina muncul isu pulitik "non" jeung "co". Urang Sunda dituduh "co", gawé bareng jeung Walanda dina mangsa revolusi kamerdekaan taun 1945-1949. Hartina dituding hianat kana perjoangan.

Saterasna..

Ali Sadikin

Ku Djodi Prihatna, A.Md-MG

Gubernur manten DKI Jakarta anu dilandi Bang Ali pupus dina yuswa 82 taun. Salasa tanggal 20 Mei 2008 tabuh 17.30 di RS Gleneagle, Singapur, Letjen TNI KKO-AL (Purn) teh pupus sanggeus dirawat salila sabulan. Jasadna dipulangkeun ka Jakarta poe Rebo tabuh 7 waktu Singapur. Putrana, Boy Benardi Sadikin, nyarita yen jasad ramana rek dikurebkeun di TMP Umum Tanah Kusir, Jakarta, luyu jeung wasiat yen janasahna kudu ditumpangkeun luhureun makam istrina, Nani Sadikin. Cara ngamakamkeun kitu teh nurutkeun gagasan Bang Ali ku anjeun waktu mingpin... Saterasna..

Carita Sindangkasih

Ku, Didi Supriyadi

Nyukcruk galur nu kapungkur, mapay carita nu baheula, ngenaan silsilah atawa cikal bakal carita Nyi Rambut Kasih sok sanajan aya sababaraha versi carita rahayat ngenaan Nyi Ambet Kasih atawa Nyi Rambut Kasih salah sahiji nu rek kukuring dipedar, numutkeun carita para pujangga sunda, sareng sesepuh urang nu masih jumeneng, jeung nu geus teu aya dikieuna, miheulaan ninggalkeun urang nu masih kumeledang di alam marcapada nu masih ngarandapan rasa lapar, hareudang, tiris, turta panas jeung lian-liana.

Saterasna..

Seni & Kaulinan

Kahatur Engkang Di Kalanggengan

Ku. Tetty Suharti

Engkang..!
Ti enjing hujan ngetrek bae. Matak pugag lalampahan. Hujan Jumaah tea, pajar sesah ka saatna. Kitu kapan saur engkang oge. Dinten ieu abdi henteu mios ka pasar, meser pasakkeun kasedep Engkang sapertos biasana. Dinten ieu abdi kapaksa absen teu tiasa nadran ka makam salira. Hapunten sanes abdi tos mopohokeun, palias tos ngawitan bade ngijing sila bengkojk sinembah. Teu pisan-pisan.

Saterasna..
05/04/2013

Balagonjakan

Ketik REG spasi MBAH

“Eh… Jang.. Kumaha cageur?”
“Ah kieu we mbah”
“Maneh lahir pan Salasa Kaliwon, teu cocok usaha dina cai, kuduna jadi tukang dagang!”
 
 

Saterasna..
05/04/2013

Lalayang